Wat is een stoma?

Als u een stoma-operatie moet ondergaan, gaat u waarschijnlijk door een wirwar van emoties. Wat betekent het om een stoma te hebben? Hoe zal het leven veranderen? Hoe vertel ik het aan mijn familie en vrienden? Het idee van een stoma is misschien even wennen en het is heel normaal dat u op zoek bent naar informatie en advies terwijl u zich voorbereidt op het leven met een stoma. In dit artikel behandelen we alle veelgestelde vragen over stoma's, hoe deze in verband staan met uw spijsverteringsstelsel en wat er na uw operatie gebeurt.

Weten wat een stoma is en hoe deze wordt aangelegd, is een belangrijke eerste stap om te begrijpen hoe dit uw dagelijks leven kan beïnvloeden.

Een stoma is een kleine opening in je buikwand waardoor afvalstoffen uit je dunne darm (ileum) of dikke darm (colon) kunnen worden afgevoerd. De dunne of dikke darm wordt tijdens de operatie naar de huid in de buik geleid, met als doel de ziekte te verwijderen en symptomen en pijn te verlichten. Aan de stoma wordt een zakje, een zogenaamde stoma-zak, bevestigd om ontlasting of urine uit de opening op te vangen.

Heeft u een permanent of tijdelijk stoma nodig?

Uw stoma kan tijdelijk of permanent zijn, afhankelijk van uw aandoening. Een tijdelijke stoma kan uw darm de nodige rust en herstel geven om te herstellen van een schadelijke aandoening of ernstige ziekte. Wanneer een stoma-operatie een tijdelijke maatregel is om pijn te verlichten, wordt er hoogstwaarschijnlijk 3-12 maanden later een nieuwe operatie gepland om de darm weer aan te sluiten. Een permanente stoma is nodig wanneer een deel van de dikke darm is verwijderd en de darm niet meer kan worden aangesloten.

Wanneer heb je een stoma nodig?

De volgende ziekten en aandoeningen kunnen een stoma-operatie noodzakelijk maken:

• Inflammatoire darmziekte
• De ziekte van Crohn
• Darmkanker
• Darmkanker
• Rectumkanker
• Colitis ulcerosa
• Elk ernstig probleem met uw spijsverteringsstelsel of een zieke darm kan leiden tot de noodzaak om uw darm te laten verwijderen

De noodzaak voor een stoma-ingreep kan op elke leeftijd optreden en heeft geen invloed op de levensverwachting. Een stoma vereist geen medicamenteuze pijnstilling of andere pijnstilling nadat u bent hersteld van de operatie. Meestal wordt een stoma-operatie van tevoren gepland, zodat u tijd heeft om u voor te bereiden op de ingreep en alles kunt bespreken met uw arts of chirurg. In zeldzame gevallen zal het echter een spoedoperatie zijn als uw toestand kritiek is en een stoma-operatie een levensreddende ingreep kan zijn.

Hoe ziet een stoma eruit en hoe voelt deze aan?

Een stoma is meestal vochtig en roze-rood van kleur omdat het een slijmvlies is, net als het slijmvlies in uw mond. Na de operatie kan uw stoma in het begin donkerrood en behoorlijk gezwollen zijn, maar na verloop van tijd – meestal na zes tot acht weken – zal het kleiner worden. De stoma bevindt zich meestal aan de linkerkant van uw buik, onder uw taille. Dit hangt echter af van het deel van uw dikke darm dat is verwijderd. Voorafgaand aan uw operatie heeft u een consult met een stoma-verpleegkundige of uw chirurg, waarin u de plaatsing van uw stoma kunt bespreken.De stoma is gevoelloos, dus het doet geen pijn als u eraan komt. De stoma kan een beetje bloeden wanneer u deze reinigt, vooral in het begin, maar dit is heel normaal en zou kort daarna moeten stoppen.

Inzicht in uw spijsverteringsstelsel en uw urinewegen

Als u zich voorbereidt op een stoma-operatie, is het goed om basiskennis te hebben over uw spijsverterings- en urinewegstelsel. Als u begrijpt hoe voedsel en vloeistoffen in uw darmen worden verteerd, kunt u beter begrijpen hoe uw stoma werkt. Een colostoma en ileostoma werken binnen uw spijsverteringsstelsel, terwijl een urostoma werkt binnen uw urinewegstelsel.

Uw spijsverteringsstelsel

De maag

Wanneer u eet, gaat het voedsel via een lange, smalle buis, de slokdarm, naar uw maag. Hier wordt het voedsel in kleinere stukjes gekneed en zetten uw spijsverteringssappen het om in vloeistof.

De dunne darm

De reis gaat verder als de maaginhoud naar de dunne darm (ileum) gaat, waar de vertering wordt afgerond. Je lichaam neemt de voedingsstoffen op die het nodig heeft voor energie, groei en het aanmaken van nieuwe cellen, en voert deze naar de bloedbaan.

De dikke darm

Wanneer alle voedingsstoffen zijn opgenomen, gaat het restant naar de dikke darm (colon), waar je lichaam meer vocht opneemt om de stoelgang steviger te maken. De spieren in de wand van je dikke darm duwen vervolgens de stoelgang naar je endeldarm, waar deze met behulp van de sluitspieren via je anus je lichaam verlaat als stoelgang.

Uw urinewegen

Urine wordt door je nieren aangemaakt en stroomt via twee buisjes, de urineleiders, naar je blaas. Er wordt voortdurend urine geproduceerd, maar deze wordt in je blaas opgeslagen totdat je het gevoel krijgt dat je moet plassen. De urine verlaat je lichaam vervolgens via de urinebuis.

Als u een stoma heeft, kunt u onze BodyCheck gebruiken om te zorgen voor een optimale pasvorm tussen uw lichaam en uw zakjessysteem.

Wat zijn de verschillende soorten colostoma, ileostoma en urostoma?

Er zijn drie verschillende soorten stoma-ingrepen: colostoma, ileostoma en urostoma. Welk type colostoma en ileostoma voor elke patiënt relevant is, hangt af van hun aandoening. De verschillende soorten stoma-operaties zijn:

• Luscolostomie
• Eindcolostomie
• Lus-ileostoma
• Eind-ileostomie
• Urostoma

Wat kan ik verwachten na een stoma-operatie?

De eerste weken na uw stomaoperatie kunnen een uitdaging zijn. We weten dat het tijd kost om te wennen aan het leven met een stoma en dat u misschien moeite heeft met uw veranderde lichaamsbeeld. De meeste stoma-dragers kunnen echter een volkomen normaal leven leiden en hun normale activiteiten weer oppakken zodra ze gewend zijn aan hun nieuwe routine.

U staat er nooit alleen voor

Na uw operatie blijft u een paar dagen in het ziekenhuis, zodat uw lichaam kan herstellen en genezen. Een stoma-verpleegkundige helpt u om vertrouwen te krijgen in de verzorging van uw stoma. Het kan nuttig zijn om per keer een partner of familielid bij u te hebben, die ervoor kan zorgen dat u uw nieuwe routines voortzet zodra u thuis bent. U kunt ook met uw verpleegkundige bespreken wanneer u uw normale activiteiten weer kunt oppakken. 
Uw verpleegkundige helpt u met:

• Het leren verzorgen van uw stoma, inclusief mogelijke complicaties waar u op moet letten
• Het opnieuw bestellen van stoma-zakjes en accessoires
• Uw rechten met betrekking tot vergoedingen en andere financiële ondersteuning in verband met uw stoma
• Andere praktische en sociale aspecten van het leven met een stoma, bijvoorbeeld welk eten en drinken goed is en wat u beter kunt vermijden, uw sociale leven en hoe u met uw familie en vrienden over uw stoma kunt praten, reizen en uw intieme relaties
• Met wie u contact kunt opnemen als u vragen heeft
• Lotgenootgroepen van stoma-verenigingen in uw omgeving

Uitdagingen overwinnen: wij staan voor u klaar

Zodra u thuis bent, kunt u enkele uitdagingen tegenkomen bij de verzorging van uw stoma. Maar onthoud dat uw stomaverpleegkundige, evenals een toegewijde Coloplast Care-adviseur, u graag helpt met eventuele problemen.

Ons zorgprogramma,Coloplast Care, is opgezet om het leven met een stoma gemakkelijker te maken. We sturen u op maat gemaakte e-mails met levensstijladvies. Onze toegewijde adviseurs en nuttige voorlichting over gezondheid en levensstijl kunnen u helpen een 'nieuw normaal' te vinden. Neem contact op met een zorgadviseur via 0800 022 98 98.

Hoe verzorg ik mijn stoma?

In het begin heeft uw stoma mogelijk extra zorg en aandacht nodig om goed te genezen. De stoma zal gezwollen zijn, maar in de loop van de volgende 6-8 weken langzaam krimpen tot zijn normale grootte. De beste manier om voor uw stoma te zorgen, is door te letten op wat en wanneer u eet en drinkt, en door de huid rondom uw stoma goed te verzorgen.

Verzorging van uw huid

• Was de huid rondom uw stoma altijd met warm water en laat deze volledig drogen voordat u de basisplaat en het zakje bevestigt
• Gebruik speciale huidverzorgingsproducten voor de huid rondom uw stoma om de huid te voeden en huidirritatie te voorkomen. Vermijd producten die alcohol bevatten en uw huid kunnen uitdrogen. Vermijd producten die olie bevatten, omdat dit het bevestigen van de basisplaat en het zakje kan bemoeilijken.

Wilt u meer advies en tips over de verzorging van uw stoma? Lees ons volledige artikel over stoma-verzorging voor meer informatie over voeding en gezonde gewoontes voor de verzorging van uw stoma.

Wat is de beste stoma-oplossing voor u?

Het kan even duren voordat u een product vindt dat perfect bij u past en het zakje dat u bij ontslag uit het ziekenhuis gebruikt, zal waarschijnlijk niet uw permanente oplossing zijn.Sommige stoma-gebruikers kunnen last krijgen van een pijnlijke huid rondom de stoma, huidirritatie en lekkage. Meestal is dit een teken dat u uw stoma anders moet verzorgen of, wat waarschijnlijker is, dat uw huidige zak niet goed past. Uw stoma-zakje moet altijd goed aansluiten rond uw stoma. Een stoma kan echter in de loop van de tijd veranderen, vooral als uw lichaamsvorm verandert. Na een stoma-operatie kan uw lichaam om verschillende redenen veranderen. Deze omvatten:

• Gewichtstoename of -verlies terwijl u herstelt van de ziekte die aanleiding gaf tot de operatie• Plooien of littekenweefsel in de huid rondom uw stoma
• Een parastomale hernia die verband houdt met uw stoma-opening

Als uw lichaamsbouw verandert, is het belangrijk dat u ervoor zorgt dat uw zakje nog steeds goed aansluit. Controleer de pasvorm van uw zakje minstens één keer per maand, en zelfs vaker in de eerste paar maanden na uw operatie. Neem altijd contact op met uw arts als u ernstige huidcomplicaties of lekkage ervaart.

Doe de test: welk product is geschikt voor u?

Als u last heeft van stoma-lekkage of een pijnlijke huid rondom uw stoma, probeer dan een van onze zelfbeoordelingstools voor stoma's. We hebben 3 zelfbeoordelingstools die zijn ontworpen om u te helpen bij het vinden van de stoma-oplossing die het beste bij u en uw lichaam past.Coloplast biedt een breed scala aan stoma-producten voor elk type stoma en elke lichaamsvorm. Onze producten zijn ontworpen om u een perfecte pasvorm te bieden en lekkage te voorkomen. We bieden ook een breed assortiment aan accessoires, zoals huidbarrières en afdichtingsmiddelen, die huidirritatie kunnen helpen verminderen en zorgen voor een betere pasvorm.

Word lid van Coloplast® Care

Als u meer wilt weten over het leven met een stoma, kan het Coloplast Care-programma u helpen. Wij bieden advies, persoonlijke ondersteuning en inspiratie wanneer u dat nodig heeft. Wij koppelen u aan een toegewijde zorgadviseur die al uw vragen beantwoordt.