Tekenen van een stoma-infectie: waar moet je op letten?

Een stoma is een chirurgisch gecreëerde opening in de buik van een persoon waardoor afvalstoffen het lichaam kunnen verlaten. Een stoma kan nodig zijn als de persoon door ziekte of trauma niet op natuurlijke wijze naar het toilet kan gaan. Als de stoma permanent is, vereist deze regelmatige verzorging en controles. Helaas komen infecties vaak voor bij mensen met een stoma.

Wat veroorzaakt stoma-infecties

Een stoma-infectie kan om verschillende redenen ontstaan, waaronder: 

1. Slechte hygiëne: Als de stoma niet goed wordt schoongemaakt, kan dit bacteriegroei veroorzaken en tot een infectie leiden.
2. Onjuiste stoma-verzorging/routine: Dit omvat het onjuist verwisselen van stoma-hulpmiddelen. 
3. Een immuunsysteem dat niet zo goed functioneert als het zou moeten: Mensen met een verzwakt immuunsysteem hebben meer kans op infecties. 
4. Huidbeschadiging: Beschadigde of geïrriteerde huid rondom de stoma kan ervoor zorgen dat bacteriën zich daar gemakkelijker kunnen ontwikkelen.

Soorten stoma-infecties

Stoma-infecties worden onderverdeeld in bacteriële, schimmel- en virale infecties. Alle soorten infecties vereisen medische aandacht en kunnen een ernstig gevaar voor de gezondheid vormen. Een geïnfecteerde huid rondom de stoma kan ook van invloed zijn op het vermogen van het hechtende deel van het stoma-hulpmiddel om op zijn plaats te blijven en uw huid tegen lekkage te beschermen. 

Bacteriële infecties

Bacteriële infecties komen het meest voor bij mensen met een stoma. Elke beschadiging van de peristomale huid (ook wel de huid rondom de stoma genoemd) kan de kans op een infectie vergroten. Als u vermoedt dat u een infectie heeft, neem dan zo snel mogelijk contact op met uw zorgverlener. Zij zullen een uitstrijkje nemen om de aanwezigheid van de infectie te bevestigen. De meest voorkomende bacteriële infecties worden veroorzaakt door Staphylococcus aureus of streptokokken, of beide, die via beschadigde huid binnendringen.

De behandeling kan bestaan uit medicijnen om de infectie te bestrijden (antibiotica).

Bacteriële infecties kunnen complicaties veroorzaken, zoals folliculitis, een ontsteking van de haarzakjes, of steenpuisten (ook wel furunkels genoemd), harde, pijnlijke knobbels die zich met pus vullen.

Schimmelinfecties

Schimmelinfecties kunnen de huid rondom de stoma aantasten. Deze infecties komen het meest voor op plekken van het lichaam waar vocht wordt vastgehouden of waar veel wrijving is. Langdurige vochtigheid en warmte onder het stoma-hulpmiddel is een veelvoorkomende oorzaak van schimmelinfecties zoals cutane candidiasis. Schimmelinfecties uiten zich meestal als een rode, jeukende uitslag. De diagnose wordt meestal gesteld aan de hand van een lichamelijk onderzoek en een gesprek over  uw symptomen. Uw arts of stoma-verpleegkundige kan een huidschraapsel nemen om de diagnose te bevestigen en te bepalen welk type schimmel de infectie veroorzaakt. Meestal worden lokale antischimmelmiddelen, zoals crème of poeder, voorgeschreven.

Virale infecties

Virale stoma-infecties komen minder vaak voor dan de andere twee soorten. Oorzaken van virale infecties op de huid rond de stoma zijn onder andere herpes zoster en herpes simplex, hoewel dit vrij zeldzaam is.

Tekenen van een geïnfecteerde stoma

Het herkennen van de tekenen van een stoma-infectie is belangrijk om snel behandeld te kunnen worden. De meest voorkomende tekenen van een stoma-infectie zijn:

• Roodheid
• Zwelling
• Pijn rond de stoma
• Een branderig gevoel rond de stoma
• Pus of afscheiding uit de stoma
• Warmte rond de stoma
• Ongewone pijn of gevoeligheid
• Veranderingen in de huidskleur rond de stoma

Wanneer moet u contact opnemen met uw arts 

Grote veranderingen in de kleur van uw stoma, waaronder extreme bleekheid of donker worden (ook wel necrose genoemd), kunnen een teken zijn dat de weefsels onvoldoende bloed krijgen. Als u dit opmerkt, bel dan 112 of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp. 

Een ander teken dat er sprake is van een noodgeval is een ernstige vorm van cellulitis. Cellulitis is een veelvoorkomende bacteriële huidinfectie die zwelling, roodheid en pijn kan veroorzaken in het aangetaste gebied. De meeste gevallen van cellulitis zijn geen noodgeval, maar als het gebied met roodheid, zwelling, warmte of pijn zich snel uitbreidt, verhardt, gevoelloos begint te worden of als u koorts, misselijkheid of braken ervaart, neem dan onmiddellijk contact op met uw zorgverlener of ga naar de spoedeisende hulp. 

Hoe voorkomt u een stoma-infectie

De meeste stoma-infecties kunnen met antibiotica worden behandeld. De behandeling kan echter lang duren en als uw infectie ernstig is, moet u mogelijk in het ziekenhuis worden opgenomen.

Het voorkomen van stoma-infecties heeft de voorkeur boven het behandelen ervan. Hier zijn enkele dingen die u kunt doen om een stoma-infectie te voorkomen:

1. Houd uw stoma en de omgeving schoon
2. Was altijd uw handen voordat u de stoma aanraakt
3. Vervang uw stoma-zakje regelmatig. Raadpleeg uw zorgverlener als u vragen heeft over hoe vaak u uw stoma-hulpmiddel moet vervangen.
4. Reinig en spoel de huid rondom uw stoma zoals aanbevolen door uw zorgverlener
5. Dep de huid na het wassen droog en wrijf niet
6. Eet gezond   
7. Vermijd zwemmen in chloorhoudende zwembaden
8. Probeer kleding te dragen die los zit rond de stoma. Dit helpt de luchttoevoer naar het gebied.

Een stoma-infectie kan ernstig zijn, maar met goede zelfzorg en voorlichting kan deze vaak worden voorkomen of effectief worden behandeld. Neem alle bovenstaande maatregelen en neem regelmatig contact op met uw zorgverlener.