Redenen voor een stoma: veelvoorkomende medische aandoeningen uitgelegd
Een stoma is een chirurgisch gecreëerde opening in de buik die wordt gebruikt om lichaamsafval af te voeren. Een stoma kan een levensreddende ingreep zijn. Er zijn verschillende redenen voor een stoma. Het kan nodig zijn vanwege kanker, inflammatoire darmziekten (IBD), diverticulitis, aangeboren afwijkingen, incontinentie en andere medische aandoeningen. Jaarlijks worden er in Nederland ongeveer 7.000 stoma-operaties uitgevoerd.
Redenen voor een stoma
De meest voorkomende redenen voor een stoma zijn:
1. Darmkanker
Dikke darmkanker is een ziekte die de dikke darm of het rectum aantast. Het is wereldwijd een van de meest voorkomende vormen van kanker en heeft een van de hoogste sterftecijfers. Risicofactoren voor dikkedarmkanker zijn onder meer toenemende leeftijd, familiegeschiedenis van de ziekte en levensstijlfactoren.
2. Colitis ulcerosa
Colitis ulcerosa is een chronische ontstekingsziekte die ontstekingen en zweren in de dikke darm (colon) en het rectum veroorzaakt. Jonge leeftijd (meestal onder de 30) en familiegeschiedenis worden beschouwd als risicofactoren voor deze aandoening.
3. De ziekte van Crohn
De ziekte van Crohn is een vorm van inflammatoire darmziekte (IBD) die irritatie en zwelling in het spijsverteringskanaal veroorzaakt. De ziekte van Crohn kan in elk deel van het spijsverteringskanaal voorkomen, van de mond tot de anus , maar komt het meest voor in de dunne darm en het begin van de dikke darm.
4. Diverticulitis
Diverticulitis is een aandoening die wordt gekenmerkt door een ontsteking van de kleine uitstulpingen in de wand van de dikke darm. Diverticulitis komt naar verluidt vaker voor bij mensen boven de 50. Bij ernstige of veelvuldige diverticulitis kan een stoma nodig zijn.
5. Trauma aan de buik, het bekken of het perineum
Trauma aan de buik, het perineum of het bekken, bijvoorbeeld als gevolg van een ongeval, kan leiden tot een spoedoperatie voor het aanleggen van een stoma.
6. Dwarslaesie
Dwarslaesie is een van de meest voorkomende redenen voor een stoma. Wanneer het ruggenmerg beschadigd is, kan het darmstelsel het vermogen verliezen om met de hersenen te communiceren. In dit geval kan een colostoma worden overwogen.
Redenen voor een urostoma
Een urostoma is een operatie waarbij een stoma voor het urinewegstelsel wordt aangelegd. Deze wordt uitgevoerd wanneer de blaas beschadigd is of verwijderd is. Een urostoma is een permanente stoma.
Enkele aandoeningen waarbij een urostoma nodig kan zijn, zijn onder andere:
- Blaaskanker
- Ernstige nierziekte
- Chronische blaasontsteking
- Ruggenmergletsel
- Neurologische stoornis
- Aangeboren afwijking (zoals blaasextrofie)
- Spina bifida
Veelgestelde vragen:
1. Wat zijn veelvoorkomende redenen voor het aanleggen van een stoma?
Wat zijn veelvoorkomende redenen voor het gebruik van een stoma-zakje? Letsels en bepaalde medische aandoeningen, zoals colorectale kanker of darmkanker, IBD of diverticulitis, kunnen leiden tot een stoma. Mensen met een stoma gebruiken stoma-zakjes om lichaamsafval af te voeren.
2. Is een stoma tijdelijk?
Een stoma kan zowel tijdelijk als permanent zijn. Soms moet de darm herstellen van de aandoening en wordt er tijdelijk een stoma aangelegd. Men kan deze enkele weken tot enkele maanden hebben voordat de ingreep wordt teruggedraaid.
3. Wat zijn de meest voorkomende redenen voor een colostoma?
Een colostoma kan nodig zijn als men geen stoelgang via de anus kan lozen. Een colostoma wordt vaak uitgevoerd in een situatie waarin een deel van de dikke darm is verwijderd. Enkele van de meest voorkomende redenen voor een colostoma zijn colorectale kanker, diverticulitis, de ziekte van Crohn, baarmoederhalskanker en ontlastingsincontinentie. Lees hier meer over colostoma's.
4. Wat zijn de meest voorkomende redenen voor een ileostoma?
De meest voorkomende reden voor een ileostoma is inflammatoire darmziekte (met name colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn). Darmkanker, familiale polyposis en trauma aan de darmen kunnen er ook toe leiden dat een stoma nodig is. Lees meer over de soorten ileostoma's.
5. Wat is de meest voorkomende reden voor een urostoma?
Een urostoma kan worden aangelegd bij verwijdering van de blaas of ernstige blaasbeschadiging als gevolg van een trauma of ziekte. Aandoeningen die tot een urostoma kunnen leiden, zijn onder andere blaaskanker, ernstige nierziekte of urine-incontinentie . Een urostoma kan ook een optie zijn voor mensen met ruggenmergletsel. Lees meer over urostoma's.