Open wonden aan het rectum na een rectumamputatie zijn complexe wonden en moeilijk te behandelen en te verzorgen. Complicerende factoren bij de wondgenezing zijn de verslechterde conditie van het weefsel door de radiotherapie, de diepte van de wond en de locatie van de wond. Kortom, je zult er maar mee (moeten) zitten. In deze parallel sessie wordt vanuit verschillende invalshoeken gekeken naar de aspecten en de behandeling van dit type wond.

Effecten van radiotherapie op de huid en wondgenezing

Preoperatieve radiotherapie kan de huid acuut en chronisch beschadigen en veroorzaakt na de operatie soms een vertraagde wondheling. In deze presentatie wordt het voorkomen en de behandeling van een radiatiedermatitis besproken. Tevens wordt de vertraagde wondheling door de radiotherapeutische behandeling belicht.

Dr. Nuyttens legt uit wat de werking is van straling: energie wordt afgegeven aan de
weefsels en beschadigt de chromosomen in de celkern. Dit kan reversibel en irreversibel zijn. Bij de laatste kan de cel niet meer delen. Gezond weefsel dat bestraald is herstelt beter dan tumorweefsel.

Met een indrukwekkende serie slides geeft Dr. Nuyttens uitleg bij de resultaten van de verschillende trials die gedaan zijn in de afgelopen jaren.

In de Dutch TME trial wordt onderscheid gemaakt tussen patiënten die alleen een
operatieve behandeling hebben ondergaan en een groep patiënten die daarbij ook
preoperatieve radiotherapie hebben gehad. De resultaten laten zien dat bij RT+ Chirurgie het percentage locale recidieven na 2 jaar aanzienlijk kleiner is.

In het FFCD 92 03 onderzoek wordt chemoradiotherapie vergeleken met radiotherapie preoperatief. Dit onderzoek laat zien dat bij chemo-radiotherapie na 5 jaar de lokale recidieven de helft minder is dan bij de andere groep. De 5-jaars overleving overall laat geen verschillen zien. Dezelfde hoeveelheid mensen blijft leven na 5 jaar. Alleen de periode tussenliggend kan met of zonder recidieven een
groot verschil uitmaken.

In het CAO/ARO/AIO onderzoek werd gekeken naar het verschil in pre- en postoperatieve behandeling met chemo-radiotherapie. De groep die preoperatief behandeld werd laat minder lokale recidieven zien na 5 jaar. Ook hier geldt echter dat de 5-jaars overleving nagenoeg hetzelfde blijkt.

Voorkomen van perineale wondproblemen na uitgebreide bekkenchirurgie

Na uitgebreide bekkenchirurgie krijgen patiënten vaak een colostoma en/of urostoma en is er zowel een abdominale als perineale wond. Een niet onaanzienlijk deel van de patiënten krijgt genezingsstoornissen van deze perineale wond.

Dr. De Witt behandelt uitgebreid de behandelingsopties bij een perineale wond.

De opties zijn:
1. leave wound open/”packing” with gauzes
2. temporary VAC system, secondary closure
3. primary closure with/without drainage
4. closure with tissue transfer.

Tissue Transfer redenen zijn: haemostasis, opvullen van dode ruimte, herstel seksuele functies en stimuleren genezing (door ingroei capillairen, opname van vocht en verminderen infectie).

Verpleegkundige aspecten van de wondverzorging

De lezing van Karin Creemers geeft inzicht in de verpleegkundige aspecten bij patiënten met een rectumwond. Het zijn wonden die vaak langdurig bestaan en veel klachten geven zoals, geur, fors exsudaat, pijn.

Qua wondbehandeling zijn er vele mogelijkheden; de meest gangbare worden belicht. Ook de psychosociale impact van dit soort wonden komt aan bod. Door middel van casuïstiek wordt een vertaalslag naar de praktijk gemaakt.

Samengevat was deze workshop bijzonder interessant, met veel informatie, gebracht door ervaren en enthousiaste professionals. Er was een zeer hoge opkomst in beide sessies en uit het applaus kan de conclusie getrokken worden dat het zeer gewaardeerd werd.


Bekijk alle foto's

Terug naar het overzicht