Een dwarslaesie wil zeggen dat er schade aan het ruggenmerg is ontstaan. Het ruggenmerg vormt samen met de hersenen het centrale zenuwstelsel en controleert de activiteiten van het lichaam zoals beweging en gedrag. Het ruggenmerg vormt een vitale verbinding tussen de hersenen en de rest van het lichaam. Als het ruggenmerg beschadigd raakt, kunnen gevoel en bewegingen verminderen of verloren gaan.

Het ruggenmerg wordt beschermd door de wervels van de wervelkolom en door een heldere vloeistof, cerebrospinaal vocht genaamd. De zenuwen komen binnen en verlaten het ruggenmerg op verschillende punten om verschillende delen van het lichaam te controleren.

 
Ruggenmergletsel of dwarslaesie
Ruggenmergletsel is een algemene term voor beschadiging van het ruggenmerg. De meeste ruggenmergletsels veroorzaken een bepaalde mate van invaliditeit of verlies van gevoel in delen van het lichaam. De mate van invaliditeit hangt af van de ernst van het letsel en van de plaats in het ruggenmerg. 

Ruggenmergletsel kan worden onderverdeeld in vier categorieën:

• volledige of complete dwarslaesie: geen vrijwillige beweging of gevoel onder het niveau van het letsel
• onvolledige of incomplete dwarslaesie: nog enig gevoel mogelijk onder het niveau van het letsel 
• tetraplegie of quadriplegie: verlamming van alle vier de ledematen en dus het grootste deel van het lichaam
• paraplegie: volledige of onvolledige verlamming van de benen en soms ook van de romp, maar niet van de armen

Hoe vaak komt een dwarslaesie voor?
In Nederland komen er 400 tot 500 dwarslaesies per jaar bij, compleet en incompleet.  De meeste ruggenmergletsels komen voor bij relatief jonge mensen als gevolg van verkeers- of bedrijfsongevallen, een val of geweld.